In 1997 hadden we een wachtlijst van ruim een jaar. Met het oog op de vergrijzing zijn we op zoek gegaan naar nieuwe concepten. Ik had gehoord van de Amerikaanse chirurg Barrett die in zijn kliniek in Florida een heel productieve manier van werken had ontwikkeld. Ik ben erheen gegaan en stond versteld van zijn kunnen. Hij opereerde op een dag zestien kniepatiënten! Het ging precies zoals bij ons, alleen veel efficiënter. Barrett kon zonder onderbrekingen doorwerken omdat er drie operatiekamers tegelijk werden gebruikt. Zijn assistenten waren volledig gespecialiseerd in hun aandeel in het geheel en wisten precies wat ze moeten doen. De patiënten hadden daarbij een minimaal bloedverlies en verlaagd infectierisico omdat de wonden maar kort open waren.

Eind 1997 kwam Barrett naar Assen om over zijn werk te spreken. Iedereen van de protheseoperaties was erbij. Achteraf hebben we het onderling besproken en alle kritieken geïnventariseerd. Daarna hebben we een plan met protocollen opgesteld waarmee we toestemming zijn gaan vragen bij de staf, de directie en de verzekeraars. In januari 1999 was iedereen akkoord en konden we beginnen met onze eigen joint care behandelingen.

Wat is een ‘joint-care’ behandeling?

Het Engelse woord ‘joint’ betekent gewricht maar ook gezamenlijk. Het betekent dus zorg voor het gewricht, maar ook gemeenschappelijke zorg. Heel mooi eigenlijk want het dekt de lading precies. Daarnaast proberen we ook de houding ten opzichte van het ziektebeeld aan te passen. Onze patiënten zijn niet zozeer ziek, maar hebben last van slijtage. Als de versleten heup of knie wordt vervangen, is het probleem opgelost en kunnen ze de draad weer oppakken. Het is een technische ingreep met een pakket zorg eromheen, zodanig georganiseerd dat de patiënt zo snel mogelijk weer mobiel en zelfredzaam is. En zo gaat het ook.

Hoe gaat een ’joint care’ behandeling in z’n werk?

We nemen vijf patiënten tegelijkertijd op en die worden na te zijn voorgelicht de volgende dag geopereerd in twee operatiekamers door één orthopedisch chirurg. Omdat die net als dokter Barrett zonder oponthoud kan doorwerken gaat alles veel sneller en kunnen we werken in opperste efficiëntie.

De volgende dag gaan de mensen al hun bed uit. Ze vinden het prettig dat ze in een groep worden geholpen, want ze zitten vanzelf in een club lotgenoten en dat helpt. Met een nieuwe heup blijf je vijf dagen in het ziekenhuis en met een nieuwe knie een dag langer. Dat is dus inclusief de dag voorafgaand aan de operatie.

Hoe zit het met het risico op trombose na de behandeling?

Dat wordt flink verkleind omdat de mensen sneller gemobiliseerd zijn. De patiënten krijgen tot zes weken na de operatie een injectie om trombose te voorkomen en binnenkort voeren we een nieuwe ontwikkeling door waarmee de kans op trombose nog eens met 50% afneemt.

Hoe krijgt u dat voor elkaar, die verlaging met 50%?

Tegenwoordig zijn er pentasaccharides die de kans op trombose sterk verminderen.

Wat kunnen de patiënten die uit het ziekenhuis komen?

Ze kunnen zichzelf verzorgen, ze kunnen de trap op en af, ze kunnen met twee krukken lopen of soms met een rollator. Voor de mensen die alleen wonen wordt van tevoren geregeld dat ze na het ziekenhuisverblijf tijdelijk in een verpleegtehuis of een revalidatiecentrum terecht kunnen. Ongeveer twintig procent van de patiënten krijgt thuiszorg en het overige proberen we met mantelzorg op te lossen.

Het klinkt haast onmogelijk, hoe kan dat allemaal?

De ingreep blijft hetzelfde maar de logistiek eromheen is helemaal volgens protocol; volledig toegespitst en gespecialiseerd. Vorig jaar hebben we in totaal 500 protheses geïmplanteerd: 300 heupen en 200 knieën, met als resultaat dat de wachtlijst is teruggebracht tot een organisatorisch minimum. Een patiënt die vandaag komt gaat naar het pre-operatief spreekuur van de anesthesist en wordt ingedeeld in een joint care groep.

In een enkel geval zal de anesthesist eerst nog doorverwijzen naar de internist of de cardioloog, dat duurt dan vaak nog een kleine maand. Maar voor de meeste mensen is dat gelukkig niet nodig. Zij worden meteen ingedeeld voor een behandeling.

Alles blijft hetzelfde, alleen door het protocol en twee ok’s gaat het sneller?

Dat klopt. Bij veel ziekenhuizen zegt men dat het onmogelijk is, maar bij ons hebben we de schema’s zodanig aangepast dat we op dinsdag en vrijdag volledige beschikking hebben over twee naast elkaar gelegen operatiekamers. De andere specialisten hebben geen tijd hoeven inleveren: het rooster is gewoon gewijzigd. We zitten elkaar dus niet in de weg. Iedereen kan zijn werk blijven doen en het blijkt dus zeer effectief.

Zijn er behalve de kortere wachttijd en het verminderde tromboserisico nog meer voordelen om een joint-care behandeling te ondergaan?

Er is net een onderzoek gedaan waarin joint care patiënten zijn vergeleken met patiënten die in een individuele setting zijn geopereerd. Het blijkt dat beide groepen zeer tevreden zijn, maar dat de patiënten uit het joint-care programma sneller zelfredzaam waren. Ze hadden iets meer pijn in het begin, maar 93% zou zich in de toekomst weer joint care laten opereren omdat ze het prettig vonden in een groep te revalideren en omdat ze snel weer naar huis konden. Dat stelt iedereen erg op prijs.

Hoe komt het dat ze in het begin meer pijn hebben?

In de individuele setting laat men de patiënt eerst een paar dagen in bed liggen, maar in het joint-care behandeling gaan ze er de volgende dag al uit. Dat gaat gepaard met wat pijnklachten. Die pijn is een gevolg van de operatie, de wond. Natuurlijk wordt er niets geforceerd en vindt er een goede pijnbestrijding plaats. Een lichaam dat geopereerd is moet herstellen en dat gaat niet zonder pijn, of je het nu joint care doet of individueel.

Er zijn nu 2 miljoen mensen boven de 65, in 2010 zijn het er twee keer zo veel. Anno nu zijn er 30.000 knie- en heupoperaties per jaar dus verwachten we over zes jaar een vraag van minimaal 60.000 operaties. Met de huidige wachtlijstproblematiek in het achterhoofd, de almaar stijgende kosten voor gezondheidszorg en het aantal orthopeden dat zich op zo’n korte termijn natuurlijk nooit kan verdubbelen, kun je wel nagaan dat deze manier van behandelen de toekomst heeft.

Als mensen dit interview lezen lijkt het me dat ze zich misschien ook in Assen willen laten behandelen. Hoe staat u daar tegenover?

Ik ben niet bang voor nieuwe aanvragen want we zijn nog steeds bezig om het aantal operaties uit te breiden. In september 2004 komt er een extra operatiekamer en een vijfde orthopedisch chirurg bij. Binnenkort kan iedereen de actuele wachtlijst bekijken op onze website jointcarespreekuur.nl. Wie naar Assen wil komen is welkom en we kunnen op dat moment gewoon vertellen hoe het staat met de wachttijd.

Ik denk dat er steeds meer gespecialiseerde klinieken zullen komen in de toekomst. De minister van gezondheidszorg wil meer concurrentie en dat betekent dat er efficiënter en doelgerichter gewerkt zal moeten worden. Dan kunnen ook de kosten naar beneden. Er zullen altijd groepen patiënten blijven voor wie kostbare ziekenhuisonderdelen zoals bijvoorbeeld een intensive care noodzakelijk zijn. Maar het is heel denkbaar dat een heleboel ingrepen zal worden verplaatst naar aparte, specifiek gerichte klinieken. Die ontwikkeling is hier nu actueel, maar in Amerika en in veel andere landen bestaat dat al langer, ook voor orthopedie.

Even terug naar de joint care: het enige nadeel is dus meer pijn kort na de operatie?

Correct, want verder zijn er alleen maar voordelen: onze patiënten zijn sneller geholpen, ze zijn sneller op de been, ze zijn sneller weer thuis en ze hebben minder kans op bijwerkingen

Dan zou iedereen het moeten doen, vindt u niet?

Ja, dat vind ik ook. Het belang van de patiënt gaat natuurlijk boven alles.

Maarssen/Assen, d.d. 7 april 2004

Print dit interview
Klik hier voor de website van Jointcare®

(advertenties)